Dadar gulung

Zondag 5 juli, Komodotour (laatste ochtend op de boot) – Tete batu (Lombok) ~ dag 9

Vandaag laatste dagje vroeg op voor nog een laatste activiteit: zonsopgang.
We waren allebei wel even klaar met de boot. Terugkijkend op de tour had ik verwacht dat we iets meer afwisseling zouden hebben met op de boot zijn en even van de boot af, en ik had daarbij oa meer snorkelen verwacht😅. We hebben ook geen mantarog (zo’n grote rog uit Vaiana) gezien helaas, dus deze staat voor het duiken nog op mijn bucketlist🤭. Het meest onverwachte en leuke deel vond ik de laatste avond van de tour, waarbij Bob, een crewlid van de boot mij zeevonken ging laten zien (zie helemaal onderaan de funfacts van Bob). De heldere sterrenhemel met bijna magische zeevonken, locals die er op vissenjacht waren en Bob z’n openhartigheid over Indonesië maakte het een hele bijzondere avond voor mij🤩.

Eenmaal aan land was er een half chaotisch afscheid van de groep. In de bus reden we met een deel van onze groep naar onze drop off. De taxi chauffeur vibede op chille muziek, het volume zo hard en met heftige bas dat ik m’n oordoppen maar ff indeed😂. We waren de enige die naar Tete Batu gingen, vanaf daar moesten we zelf met de taxi naar ons verblijf gezien het geen stadje was, maar we zitten redelijk in the middle of nowhere, maar wel dichtbij de rijstvelden. Hilleman van de organisatie had ons geholpen met het regelen van een taxi, super lief! Het was alleen eerst 100k (€5), en later zeiden ze toen toch 125k (€6), ik vond dat al erg sketchy, maarja het ging om €1, dus laat maar zitten. Vervolgens konden ze de weg niet vinden, en ze leken ook geen telefoon te hebben voor de navigatie. Na 3x verkeerd gereden te zijn ben ik zelf maar naast de chauffeur gaan zitten en heb ik met wat hulp van google maps de weg gewezen (uhm ik dacht dat zij hier de locals waren, maar oké?). Didi werd al wat ongeduldig dat ze de weg niet vinden, in mijn ervaring is dat the way of living hier. Alles op z’n gemak, en haast kennen we niet. Ik was al lang tevreden als ze ons naar dat verblijf brachten🤭. Eenmaal daar aangekomen wilden ze natuurlijk de prijs nog even verhogen naar 150k omdat ze om zijn gereden, dat ze dat nog even wilden proberen keken we beiden niet gek van op. Maar dat omrijden was zeer zeker niet onze fout, dus daarmee gingen we niet akkoord. Ik had gepast 122k bij me, en ik ging zeker niet groter geld geven met het risico dat ze geen wisselgeld terug zouden geven. Dus ik dat maar in hun handen gedrukt, kreeg wen verontwaardigde blik terug, en tegen Didi gezegd dat we uit die half gare auto (het was geen eens een waardige auto) gingen, toen zijn ze weggereden😂.

Daarna even heerlijk gedoucht onder een regen douche met lauwig water (niet eens helemaal koud). Het was uiteraard niet zo luxe zoals thuis, maar wel een soort van winnaarseiland van expeditie Robinson na een paar taaie dagen.

Meteen kregen we gefrituurde bananen geserveerd, ik ben daar heel erg fan van, en ze waren heerlijk😍. Daarna even gechilld, bijkomen en heel even niks doen. We zaten weliswaar fysiek niet meer op de boot, maar onze hersenen gaven ons lichaam toch nog andere signalen😵.

Om 16u begon kookworkshop, of eigenlijk eerder een demonstratie. De kookworkshop deden we bij Hari, die woont 5 minuten (achter)op de scooter van ons verblijf. En hij is een vriend van Happy, onze host. Ze wonen met z’n twaalven in een huis met hun familie.

Hari, Happy en Angi (de neef van Hari) waren ontzettend vriendelijk en gastvrij. Ze kunnen allemaal een beetje Nederlands. Er zijn ook blijkbaar best veel Nederlanders die hier langskomen. Hari heeft 1 accommodatie die nog maar 3 maanden oud is, Happy (waar wij verblijven) heeft zijn accommodatie ook nog maar 5 maanden geopend. Allebei zijn bezig met een 2e te laten bouwen. Hari blijkt de leider (soort burgemeester) van dit dorp te zijn, en is 6 jaar geleden al verkozen hiervoor. Eigenlijk had hij een opleiding gedaan voor meester op de basisschool, maar soms eindig je blijkbaar bij een ander beroep dan je voor bent opgeleid 🤭.

3 vrouwen hebben met alle liefde en geduld voor ons gekookt en ondertussen gaven de mannen ons de benodigde uitleg/ beantwoordden al mijn nieuwsgierige vragen. Ondertussen zag ik ook dat er een of andere crackers werden gedroogd op het dak. Het waren gedroogde black sticky rice crackers, een delicatesse van Lombok. De donkere rijst wordt dan eerst gekookt, vervolgens moeten ze drogen (hoe lang hangt af van de hoeveelheid zon). Als ze goed zijn gedroogd dan worden ze gefrituurd en kan je ze ook daadwerkelijk eten (helaas voor ons konden we deze gedroogde crackers nog niet eten). Er zijn blijkbaar donkere en witte sticky rice crackers. De donkere zijn blijkbaar zeldzamer en smaakvoller dan de witte variant. Ze worden dan ook bij speciale gelegenheden, zoals bij een bruiloft gegeten door de locals, en omdat ze zeldzamer zijn worden ze niet altijd overal verkocht.

Ons diner bestond uit plecing kangkung (Lombok-style spinazie salade), sate pusut (gehakt om een citroengrasstengel), sate ayam (kipsate), nasi (gekookte rijst), saté saus en dadar gulung kelapa (pannenkoekjes gevuld met kokos en palmsuiker. Wat het koken betreft hebben wel een beetje kokos geraspt, kip sate geregen, gehakt om een citroengras stengel gekneed, en de pannenkoekjes gerold. De rest werd voor ons gedaan, ondanks ik meerdere keren had aangeboden om te helpen. We vermoeden dat ze het uit gastvrijheid graag voor ons wilden doen. Maar het kijken (watch and learn) en observeren en vragen stellen heeft mij ook zeer vermaakt. Ik vind sowieso tot nu toe dat de bevolking super open is naar toeristen, een hele bijzondere vibe tov de andere landen die ik tot nu toe heb bezocht in vorige tripjes☺️. Het duurde een paar uur voordat alles klaar was, maar dan heb je ook wel wat, en als absolute uitschieter het beste Indonesische eten dat we tot nu toe hebben gehad. We kregen de uitdaging om alles met z’n tweeën op te eten, de familie ging zelf later nasi goreng eten kwamen we achter🙈. Alles smaakte echt goddelijk, meer woorden heb ik er niet voor nodig, maar speciaal voor jullie zal ik er iets uitgebreider op ingaan🤭. De kip saté was heel smaakvol en mals. De gehakt saté om de citroengrasstengel was redelijk taai vlees en juicy tegelijkertijd en smaakte heel fris, de favoriet van de hoofdgerechten! De groenten smaakten ook heel fris en aten we samen met de saté en rijst, ook heel erg lekker en een beetje fris ook! De groene pannenkoekjes met palmsuiker en kokos (dadar gulung) waren ongelofelijk lekker (wel zoet🤭) om ons diner mee af te sluiten (meer informatie over deze goddelijke palmsuiker en kokosnoten vind je ook helemaal onderaan voor de liefhebbers🤭). De pannenkoekjes waren zo vers en de kokos met suiker smolt zo op je tong, echt om je vingers bij af te likken😋😍! Toen we dachten dat we klaar waren kregen we ook nog een schotel met wat fruit, pfffff. Wel super lekker😍!

Daarna zaten we nog even na te tafelen en kwam een deel van de familie erbij zitten (om te roken). Er wordt hier super veel tabac geoogst en er zijn super veel smaken aan sigaretten verkrijgbaar (net zo verslavend als de vapes in Nederland), Hari zijn favoriete smaak is kruidnagel. Geen wonder dat iedereen hier super veel rookt (en wij deze weken er niet onder meeroken uit kunnen komen. Hari vertelde dat het blijkbaar wel echt een mannending is, en ze hebben dr met de mannen in de overkapping waar we zaten minstens 5 sigaretten doorheen gerookt binnen de tijd die we er zaten. Hij vertelde dat maar 29% van de mannelijke Indonesische bevolking níet rookt, en 3% van de vrouwen rookt wél😱. Ontmoet trouwens ook de kitten, Jacky, die was zoooo ongelofelijk klein, en super schattig, ze mag wel nog even werken aan dr fotomodel carrière (ze wilde niet echt op de foto😂). Daarna vonden we het wel tijd om naar ons verblijf terug te gaan, buikjes meer dan ruim gevuld en gegeten als winnaars (we vonden het zelf na de afgelopen dagen op zich ook wel verdiend)🙈😍! Morgen staat er een dagtrip met onze private taxi op ons te wachten!

Funfacts van Bob

• Indonesië heeft 17.000 eilanden
• In Indonesië spreken ze 1 algemene taal, maar er zijn ook nog 700 talen voor verschillende regio’s
  • Op Flores (het eiland waar we vertrokken en hebben gedoken) spreken ze maar liefst 7 talen.
  • Bob spreekt 4 talen: de algemene Indonesische taal, de subtaal van z’n moeder, de subtaal van z’n vader, Engels
• Bij eb verstoppen de vissen zich aan de kust in het donker. Dit is voor de locals het perfecte moment om de vissen te vangen voor een heerlijk maaltje
• In het donker (met nadruk op echt hele donkere plek) licht zooplankton (heel klein micro-organisme) op in de zee bij beweging. Dit is te zien als de golven naar de kust toe bewegen, of bijvoorbeeld als je water spettert. Het ziet er dan uit als een soort Tinkerbell magisch toverstof dat oplicht en dan langzaam weer vervaagt.
• De mensen in Indonesië schijnen maar zo’n 60 jaar oud te worden. Dit komt hoogstwaarschijnlijk doordat de kinderen hier al rond hun 7e beginnen met roken en iedereen de rest van z’n leven blijft roken.

Funfacts over palmsuiker en kokosnoten

• Palmsuiker maken ze door vloeistof uit de palmbomen te tappen, heel langzaam lekken (elke 12 uur halen ze het op.
• Het vocht laten ze koken en dan houd je een balletje aan palmsuiker over. Hier schaven ze dan plakjes vanaf en die verhitten ze dan weer in de pan.
• Je hebt 12 liter vocht nodig voor een klein balletje palmsuiker (gok ~500gr).
• Jonge kokosnoten worden gebruikt om de melk vers uit te drinken en het vruchtvlees te eten.
• Kokosmelk van oude kokosnoten smaakt anders en wordt in gerechten gebruikt (zoals voor de dadar gulung).
  • Het vruchtvlees is harder dan van jonge kokosnoten, daardoor kan het geraspt worden en het vocht wordt er met doek uitgewrongen.
  • Als je dit vocht verwarmd hou je kokosolie over, locals hoeven dan ook geen kokosolie te halen. Zeer weinig afval dus, en de hele kokosnoot wordt dus letterlijk uitgemolken🤭.